ArmUp Hiking Club

Դարևսկու վահանագլուխ իժ - Гадюка Даревского - Vipera darevskii

my_name_is_gor — Mon, 28 Nov 2016 12:37:44 GMT

Դարևսկու վահանագլուխ իժ - Гадюка Даревского - Vipera darevskii

Դարևսկու վահանագլուխ իժ (Vipera darevskii), Դարևսկու իժ - իժերի ընտանիքի իժերի ենթաընտանիքի օձ։ Տարբեր հետազոտողների կողմից դասվում է Vipera կամ Pelias ցեղին։
Հանդիպում է Շիրակի մարզում. Ջավախք-Աշոցքի աշխարհագրական մարզի բնաշխարհիկ է։ Տարածված է ցուրտ ու խոնավ տափաստանամարգագետնային բուսականությամբ քարքարոտ կենսավայրերում։
Մարմինը հաստ է, երկարությունը՝ 13-42 սմ, պոչը՝ 6-8 անգամ կարճ։ Էգերը խոշոր են արուներից։ Գլոիխը տարանջատված է մարմնից և ծածկված է հարթ վահանիկներով։ Աչքերը խոշոր են՝ մուգ գորշավուն ծիածանաթաղաթով, բիբը՝ օվալաձև, ուղղահայաց։ Գլխի ճակատային վահանակի վրա առկա է տձև կամ երկայնակի ձգված խալ։ Սև խալեր կան նաև սպիտակավուն կամ գորշ շրթնային վահանիկների վրա
Սնվում է մանր հոդվածոտանիներով (մորեխներ, ծղրիդներ) և մանր ողնաշարավորներով (մողեսներ, մանր կրծողներ)։ Ձմեռում է աշնան երկրորդ կեսից գարնան կեսերը։
Օգտակար է. կարգավորում է միջատների և կրծողների թվաքանակը։ Պահպանության նպատակով խնամվում է անազատ պայմաններում։
________________________
Դարևսկու վահանագլուխ իժը թունավոր է, թույնը հեմատոտոկսիկ է (ազդում է արյունատար համակարգի վրա) Այս օձի թույնը մեծ (մահացու) վտանգ է ինչպես կենդանիների, այնպես էլ մարդկանց համար: Տուժածի մոտ արյունը սկսում է չմակարդվել և վերջինս մահանում է տարբեր օրգանների մեջ արյան բազմաթիվ զեղումներից:
-----------------------------------------
Օձի տվյալ տեսակը գրանցված է կարմիր գրքում՝ կանգնած է վերացման վտանգի առաջ:

Гадюка Даревского (лат. Vipera darevskii) — ядовитая змея из семейства гадюковые. Своё название получила в честь известного герпетолога Ильи Сергеевича Даревского, обнаружившего первые экземпляры этого вида в Армении.
Гадюка Даревского имеет желтовато-серый или желтовато-коричневый окрас. По спине вдоль тела проходит бурая зигзагообразная полоса, по бокам — по одному ряду тёмных слабозаметных пятен. Брюхо черноватое со светлой окантовкой брюшных щитков. Новорождённые особи имеют типичную для данного вида окраску.
Продолжительное время оставалась известной лишь одна популяция в субальпийских и альпийских лугах на северо-западе Армении, в марзе Ширак, в юго-восточной части Джавахкского хребта. Типовое местонахождение — гора Лнгли, Мокрые горы, Ашоцкский марз Армении. Обитают гадюки на высоте 2600—3000 м над уровнем моря, на каменных осыпях, выходящих прямо из-под снега.[4]. Недавно обнаружены два местонахождения этого вида в северо-восточной Турции: в 2 км к востоку от деревни Закерия и окрестностях села Пософ (и то, и другое в провинции Артвин).
Гадюки Даревского питаются полёвками, саранчовыми, скальными ящерицами.
Гадюка встречается крайне редко и стоит под угрозой исчезновения. Вид узкоареален, включён в Красную книгу МСОП (категория R).

________________________
Гадюка ядовита, как и другие ядовитые змеи. Яд гемотоксический (воздействует накровь и кроветворные органы). Укусы представляют собой большую опасность для животных и человека. Укушенные животные погибают от несворачиваемости крови и многочисленных кровоизлияний во внутренние органы.
-----------------------------------------

Vipera darevskii is a small venomous viper species endemic to northwestern Armenia, northeastern Turkey, and possibly also adjacent southern Georgia. No subspecies are currently recognized.
The specific name, darevskii, is in honor of Russian herpetologist Ilya Sergeyevich Darevsky.
Darevsky's viper is a relatively small venomous snake. Its bite is painful and will cause local swelling, but appears not to be life-threatening to adult humans.
The dorsal surface of V. darevskii has a light brown to grey background color, with a dark brown to black (often broken) zigzag pattern along the back, and a single row of small dark blotches on each side of the body.
Like all other snakes, Darevsky's viper is a predator. It forages on lizards, small rodents, and orthopterans. Due to the potent venom, the digestion process is very fast. Digestion of fuzzy rats in vipers kept at 4–7 °C (39-45 °F) lasted only 3 days. A speculation exists that these snakes need a lot of food.
This mountainous snake is only known from the southwestern Dzavakhety Mountains in Shirak Marz of Armenia, on Madatapa, Javakheti Ridge, Erusheti Mountains and Akhaltsihe Highland Georgia and the east of the Artvin Province and Ardahan Province of Turkey.
Slopes of ridges supporting Darevsky's viper are being regularly used by local residents as pasture for domestic cattle, and are being mowed. Currently the major part of the habitat of this snake in Armenia is included in the Lake Arpi National Park.

Վանիս Քվաբեբի, Վարձիա քարանձավային քաղաք

my_name_is_gor — Sat, 09 Jul 2016 16:04:24 GMT

Վրաստան.

Վարձիա քարանձավային քաղաք

Վանիս Քվաբեբի

Խերթվիզի միջնադարյան ամրոց

Վարձիա քարանձավային քաղաքն ունի 800 տարվա պատմություն: Այս ապահով քաղաքը կառուցվել է Թամար թագուհու օրոք, երբ թագուհին դեռ 25 տարեկան էր մեկ տարի գահին: Ըստ լեգենդի փոքրիկ Թամարը կորում է այս լեռներում հետագայում Վարձիան կառուցվում է Ասպինձա քաղաքի մոտակայքում իր ապահով տեղանքի պատճառով թշնամիներից պաշտպանվելու համար: Կառուցվել է 13 մակարդակ բնական քարանձավներով: Այստեղ տեղավորվում էին մետ 6000 եկեղեցականներ ու փախստականներ: 13 րդ դարում երկրաշարժից կիսավեր դարձավ: Ներկայումս մի հատվածում բնակվում են հօգեւորականներ:

Վանիս Քվաբեբին (թարգ Վանիի քարանձավները) քարանձավային վանք է Սամցխե- Ջավախք երկրամասում: Վանքի կառույցներիգ ուշագրավ են գմբեթավոր, վիմափոր տաճարը, որը 12- րդ դարում վերակառուցել է Իչքիթը` Գուրգենի որդին: Մասամբ պահպանված են հորիզոնական, գրեթե ուղղահայաց սանդղավոր թունելների համակարգը, կիսավիմափոր եկեղեցին, ջրատար կավե խողովակներ: Սկզբում սա եղել է զուտ արական վանք, սակայն հետագայում կանանց նույնպես թույլատրվել է նույն վանքում ունենալ կացարաններ:

Խերտվիզը ամենահին և ամենաֆունկցիոնալ ռազմական կառույցն է ողջ միջնադարյան Վրաստանի պատմության մեջ`կ առուցվել է 985 թ. Ջավախքում, բարձր ժայռապատ բլուրի վրա , Կուր և Փարվանա գետերի միախառնման վայրում : X – XI դդ. Այն Ջավախք գավառի կենտրոնն էր. XIIդդ Խերթվիզը վերածվում է քաղաքի: XIII դ ավերվում մոնղոլների կողմից:

Հայաստանի 10 բերդ- ամրոցներ, որոնք պետք է տեսնել .

my_name_is_gor — Thu, 16 Jun 2016 17:20:26 GMT

Հայաստանի 10 բերդ- ամրոցներ, որոնք պետք է տեսնել .

Սմբատաբերդ(Ցաղաց Քարի բերդ)՝ ամենայն հավանականությամբ կառուցվել է 5-րդ դարում:

Վայոց Ձորի Արտաբույնք գյուղից արևելք է գտնվում: Ռազմական բերդ- ամրոց, որը բավականին լավ պահպանվել է միչ օրս:

Բջնի բերդ՝ 9- 10 –րդ դարեր: Գտնվում է Կոտայքի մարզի Բջնի գյուղում:

Սպիտակ բերդ- ամրոց՝ մ.թ.ա 2րդ- 1- ին հզմ: Գտնվում է Գեղարքունիքի մարզի Սևանա լճի հյուսիս- արևմտյան ափին:

Մայրաբերդ՝ Պատերի հաստությունը հասնում է 2մ, իսկ բարձրությունը` 9մ: Շուշիի պաշտպանության ժամանակ բազմիցս հզոր վահան են եղել: Արցախ, Շուշի:

Ցլիկ Ամրամի բերդ՝ 10- րդ դրաում է կառուցվել, Աշոտ Երկաթի կողմից: Գտնվում է Տավուշի մարզում, Բրեդ քաղաքի ծայրամասում: Կիսաքանդ վիճակում է:

Աղջկա Բերդ՝ Ամրոցի պատմահնագիտական արժեքը շատ մեծ է, որովհետև պահպանվել է նրա ամբողջականությունը: Գտնվում է Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքից 16 կմ հարավ- արևմուտք:

Խոխանաբերդ՝ 13- րդ դար: Գտնվում է Արցախի Ներքին Խաչեն գավառում: Հասան Ջալալյանների գլխավոր ամրոցն էր:

Բոլորաբերդ. գտնվում է Վայոց Ձորի մարզում, Գլաձոր գյուղից 6-7 կմ հյուսիս: Պահպանվել են պարիսպը և բուրգերը:

Լոռի բերդ- քաղաք՝ 10- 11 –րդ դարեր: Գտնվում է Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքից 5 կմ դեպի հարավ- արևելք:

«Ղալաչա» ամրոց՝ մ.թ.ա 2-րդ հզմ: Կիկլոպյան այս կառույցը Արագածոտնի մարզի Հին Նիգատուն Գյուղի ամրոցն է:

ԼԵԳԵՆԴ- ԱՄՐՈՑԻ ՀԵՏՔԵՐՈՎ 08.06.16

my_name_is_gor — Mon, 13 Jun 2016 14:29:27 GMT

Հունիսի ութին էքսպեդիցիոն արշավ եղավ դեպի Արագածոտնի մարզի Հին Նիգատուն գյուղի ամրոց «Ղալաչա», այն բանից հետո, երբ ուսումնասիրում էինք Արագածոտնի մարզի պատմական, բնական հուշարձանները: Նիգատուն գյուղը Արտաշավան գյուղից 3,5 կմ հյուսիս-արևմուտքում է, Նիգատուն գետի վերնագավառում:
«Գյուղի արևմտյան մասում է գտնվում մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի «Նիգատուն» ամրոցը: Ամրոցը մ.թ.ա 2-րդ հզ է վերագրվում» (այլ անվանումով ամրոցը կոչվում է նաև Ղալաչա՝ Նիգատուն գյուղի մեկ ուրիշ անունով) . այս մեկ տող ինֆորմացիայի հիման վրա կայացավ այցը: Ամրոցից մնացել է պահպանված մեկ պատ, ուշադիր նայելու դեպքում նկատվում են հսկայական կառույցի հիմքերը:
«Նիգատուն» ամրոցը բանալի է հաջորդ բերդ- ամրոցը գտնելու- տեսնելու...

Այցելեցինք նաև Արագածոտնի մարզի Ուշի գյուղի Սուրբ Սարգիս վանք՝ կառուցումը սկսվել է 7-րդ դարում, եղել է հոգևոր կրթության կարևորագույն կենտրոններից մեկը: Կիսաքանդ վիճակում է: